Anasayfa › Web Tasarım
Web Tasarım
Web tasarım çalışmamız görünüşten önce işleyişle başlar: ziyaretçinin kim olduğunu ve sitede ne yapmasını istediğinizi belirler, sayfaları bu hedefe göre kurarız.
Web Tasarım Sürecinde İlk Karar Neden Görünüş Değildir?
Yeni bir site yaptırmaya karar veren işletme sahibinin ilk sorusu çoğu zaman “nasıl görünecek?” olur. Oysa asıl soru “kim gelecek ve ne yapacak?” sorusudur. Web tasarım, renk ve yazı tipi seçmekten önce bir işleyiş kurma işidir: ziyaretçi hangi sayfadan girer, neyi arar, hangi bilgiyi görünce ikna olur ve sizi aramak için nereye dokunur? Görünüş bu soruların cevabına göre biçimlenir.
Güzel ama işlemeyen sitelere sık rastlarız. Açılışta tam ekran bir video döner, menü bir simgenin arkasına gizlenmiştir, telefon numarası ancak en alta inince bulunur. Sahibinin hoşuna gider, tasarımcının dosyasında iyi durur; fakat acelesi olan ziyaretçi üç saniyede aradığını göremeyince çıkar. Biz her ekranı tek bir ölçütle sınarız: buraya ilk kez gelen biri ne yapacağını düşünmeden anlayabiliyor mu?
İşe ziyaretçiyi tanımakla başlarız. Bir tur acentesinin sitesine giren kişi tarih, fiyat ve kalkış yerini görmek ister; bir üreticinin sitesine giren toptancı ürün çeşidini, asgari sipariş miktarını ve sevkiyat koşulunu arar; bir kliniğe bakan hasta hekimin kim olduğunu ve randevunun nasıl alındığını öğrenmek ister. Her birinde öne çıkması gereken bilgi farklıdır ve sayfa düzeni buna göre kurulur.
İkinci adım içeriktir. Metinler ve fotoğraflar hazır olmadan çizilen bir tasarım, içine ne konacağı bilinmeyen bir vitrin gibidir; sonradan gelen gerçek içerik kalıba sığmaz, ya metin kırpılır ya düzen bozulur. Bu yüzden önce sayfalarda ne anlatılacağını yazıya dökeriz. Elinizde fotoğraf yoksa hangi karelere ihtiyaç olduğunu listeler, çekim için yol gösteririz.
Tasarıma telefondan başlarız. Ziyaretçilerin büyük çoğunluğu siteyi küçük ekranda açar; bilgisayarda görkemli duran geniş görseller ve yan yana dizilmiş sütunlar telefonda alt alta yığılır ve asıl bilgi sayfanın dibine iner. Önce küçük ekranda neyin en üstte duracağına karar verir, bilgisayar görünümünü bunun genişletilmiş hâli olarak kurarız. Başparmağın rahatça ulaştığı bölgeye en önemli düğmeyi yerleştirmek, ziyaretçinin sizi aramasını belirgin biçimde kolaylaştırır.
Üçüncü adım altyapıdır. Site, yayına çıktığı gün arama motoruna hazır olmalıdır: sayfalar hızlı açılmalı, her sayfanın başlığı ve açıklaması yazılmış, adresler düzenli, ölçüm araçları kurulmuş olmalıdır. Bunlar sonradan eklenecek süsler değil, inşaatın temelidir. Sonradan düzeltmek hem daha pahalıdır hem de sitenin ilk aylarını boşa harcatır.
Hangi Sayfalar Olmazsa Site Eksik Kalır?
Sayfa sayısı işletmenin büyüklüğüne göre değişir, ama iskelet benzerdir. Anasayfa ziyaretçiye ne yaptığınızı ve bir sonraki adımı beş saniyede söyler. Her hizmet ya da ürün grubu kendi sayfasında anlatılır; hepsini tek sayfada toplamak aramalarda görünmeyi zorlaştırır. Hakkımızda sayfası kim olduğunuzu, iletişim sayfası size nasıl ulaşılacağını gösterir. Bunların dışındaki her sayfa bir ihtiyaca cevap veriyorsa eklenir.
Hizmet sayfaları sitenin asıl çalışan bölümüdür. Bir sayfada hizmetin ne olduğu, kimler için uygun olduğu, nasıl ilerlediği, ne kadar sürdüğü ve ne gerektirdiği anlatılır; sık sorulan sorular altta toplanır. Fiyat verilebiliyorsa verilir, verilemiyorsa neye göre değiştiği açıklanır. Ziyaretçi bu sayfadan çıkarken aklında soru kalmamalı, kalan tek şey sizi aramak olmalıdır.
İşin türüne göre özel sayfalar eklenir: konaklama ve tur işletmeleri için müsaitlik ve rezervasyon, üreticiler için ürün kataloğu ve teklif formu, restoranlar için okunabilir bir menü, klinikler için randevu. Bu adımların her biri telefonda, tek elle tamamlanabilecek kadar kısa tutulur. Formda istenen her fazladan bilgi, tamamlayanların sayısını azaltır; yalnızca gerçekten gerekeni sorarız.
Yabancı ziyaretçisi olan işletmelerde dil seçeneği sonradan düşünülecek bir ek değildir. İngilizce ya da başka bir dilde sayfa açılacaksa yapı baştan buna göre kurulur: her dilin kendi adresi, kendi başlığı ve kendi içeriği olur. Otomatik çeviri düğmesiyle yetinen siteler o dilde yapılan aramalarda görünmez, çünkü arama motorunun dizine alacağı ayrı bir sayfa yoktur.
Sezona göre değişen bilgiler için ayrı bir düzen kurarız. Açılış tarihi, sezon fiyatı, sefer saatleri ya da menü gibi yıl içinde güncellenen alanlar, tek bir yerden değiştirildiğinde sitenin her köşesinde yenilenecek biçimde hazırlanır. Böylece bir sayfada güncel, ötekinde geçen yılın fiyatı kalmaz. Duyuru şeridi, kampanya kutusu gibi geçici bölümler de panelden tek tıklamayla açılıp kapatılabilir.
Son olarak güven veren ayrıntılar gelir: açık adres ve harita, çalışma saatleri, vergi ve sicil bilgileri, gizlilik ve çerez metinleri, gerçek fotoğraflar, müşteri yorumları. Bunlar tek başına satış yapmaz ama eksik olduklarında satış kaçar. Web tasarım çalışmamızda hangi sayfaların açılacağını ilk toplantıda birlikte listeler, her sayfanın görevini bir cümleyle yazarız.
İlk Görüşmeden Yayın Gününe Kadar Neler Olur?
İş beş aşamada ilerler: tanıma, plan, taslak, yapım ve yayın. Tanıma aşamasında işinizi, müşterinizi ve rakiplerinizi dinleriz; beğendiğiniz ve beğenmediğiniz siteleri sorarız. Plan aşamasında sayfa listesi, her sayfanın içeriği ve teslim takvimi yazılır. Bu belge onaylanmadan çizime geçilmez, çünkü sonradan eklenen her sayfa hem süreyi hem bütçeyi değiştirir.
Taslak aşamasında önce renksiz bir iskelet hazırlarız: hangi bilgi nerede duracak, düğmeler nereye konacak? İskelet üzerinde anlaşıldıktan sonra görsel kimlik giydirilir. Size önce anasayfayı ve bir iç sayfayı, telefondaki ve bilgisayardaki hâlleriyle birlikte gösteririz. Düzeltme isteklerinizi bu aşamada toplamak, yapım bittikten sonra değiştirmekten çok daha kolaydır.
Yapım aşamasında site, ziyaretçilere kapalı bir deneme adresinde kurulur. İçerikler girilir, formlar bağlanır, sayfalar farklı telefonlarda ve tarayıcılarda sınanır. Her formu kendimiz doldurur, mesajın gerçekten kutunuza ulaştığını görürüz. Açılış süresi ölçülür, hedefin üzerinde kalan sayfalar hafifletilir. Bu sırada siz de deneme adresinden ilerlemeyi izleyebilirsiniz.
Eski bir siteniz varsa yayın aşaması ayrı bir özen ister. Eski adreslerin tamamı listelenir ve her biri yenisine yönlendirilir; böylece yıllar içinde kazanılmış sıralama ve dışarıdan verilmiş bağlantılar kaybolmaz. Geçiş, ziyaretin en az olduğu saatte yapılır ve ilk günlerde arama kayıtları yakından izlenir. Web tasarım yenilemelerinde en sık yapılan hata bu adımın atlanmasıdır.
Yapım sırasında gözden kaçmaması gereken ayrıntılar vardır. Yazılar yeterince büyük ve zeminle zıt renkte olmalı, görseller açıklama taşımalı, formlar klavyeyle de doldurulabilmelidir; bunlar hem görme güçlüğü çeken ziyaretçiyi hem de güneş altında telefonuna bakan herkesi ilgilendirir. Çerez bildirimi, aydınlatma metni ve iletişim izni gibi yasal gereklilikler de bu aşamada yerine konur. Sonradan eklenen bildirimler çoğu zaman düzeni bozar.
Süre kapsamla orantılıdır. Sekiz on sayfalık bir tanıtım sitesi, içerik hazırsa üç dört haftada yayına girer. Rezervasyon ya da satış altyapısı içeren, birden fazla dilde yayın yapan projeler iki üç ay sürer. Gecikmelerin en yaygın nedeni içeriğin zamanında gelmemesidir; bu yüzden metin ve fotoğraf konusunda işin başında net bir görev paylaşımı yaparız.
Teslimden Sonra Site Kimin Elinde Kalır?
Bu sorunun cevabı tartışmasızdır: sizin. Alan adı sizin adınıza kaydedilir, barındırma hesabı size aittir, sitenin bütün dosyaları ve içeriği teslimde eksiksiz verilir. Yıllar sonra başka bir firmayla çalışmak isterseniz kimseden izin almanız gerekmez. Alan adı yapımcının üzerine kayıtlı olduğu için sitesine ulaşamayan, yenileme tarihini kaçıran işletmelerle sık karşılaşıyoruz; bunun önüne en baştan geçeriz.
Teslim günü yönetim panelini birlikte açar, sık yapılan işlemleri uygulamalı olarak gösteririz. Duyuru eklemek, fiyat güncellemek, fotoğraf değiştirmek ya da bir sayfayı geçici olarak kapatmak için her seferinde bizi aramanız gerekmez; yönetim panelinden kendiniz yapabilirsiniz. Sık yapılan işlemleri adım adım gösteren kısa bir kılavuz da bırakırız. Sezon açılışında saatleri güncellemek beş dakikalık bir iş olmalıdır.
Site yayına girdikten sonra bakım ister. Yazılım ve eklentiler güncellenmeli, yedekler düzenli alınmalı, güvenlik uyarıları izlenmelidir. Bunu kendiniz üstlenebilir ya da bize bırakabilirsiniz; ikisinde de ne yapılması gerektiğini yazılı olarak teslim ederiz. Bakımı ihmal edilen siteler bir iki yıl içinde yavaşlar, bir gün de açılmaz hâle gelir.
Teslimde ölçüm araçları da kurulmuş olur. Siteye kaç kişinin girdiğini, hangi sayfaların okunduğunu, kaç kişinin form doldurduğunu ya da numaranıza dokunduğunu kendi hesabınızdan izleyebilirsiniz. Bu veriler olmadan sitenin işe yarayıp yaramadığı bilinemez. İlk ayın sonunda birlikte rakamlara bakar, takılan bir nokta varsa düzeltiriz.
Bedel konusunda da sürpriz olmaz. Teklifte sayfa sayısı, dil sayısı, özel işlevler ve teslim tarihi yazar; alan adı ile barındırma gibi her yıl yenilenen kalemler ayrıca gösterilir. Kapsam dışında kalan bir istek doğarsa önce bedelini ve süreye etkisini bildirir, onayınızdan sonra işe ekleriz. Böylece iş bittiğinde ödediğiniz tutar, başta konuşulan tutarla aynıdır.
Yeni bir siteye en çok ihtiyaç duyanlar; telefonda düzgün açılmayan, kendi başına güncellenemeyen ya da yıllar önceki bilgilerle duran sitelerin sahipleridir. Yalnızca sosyal medya hesabıyla yürüyen işletmeler için de web tasarım kalıcı bir adres kazanmanın yoludur; hesap kapanabilir, site sizindir. Mevcut sitenizin onarılabilir mi yoksa yeniden mi yapılmalı olduğunu ücretsiz ölçümle söyleriz; web tasarım teklifini ancak gerçekten gerekiyorsa sunarız.
Hazır tema mı kullanıyorsunuz, sıfırdan mı yapıyorsunuz?
İşin ihtiyacına göre karar veririz. Çoğu işletme için sağlam bir altyapı üzerine size özel düzen kurmak hem daha hızlı hem daha ekonomiktir; gerektiğinde tamamen özel yapım da yaparız.
Metinleri ve fotoğrafları ben mi hazırlamalıyım?
Bilgiyi sizden alır, metinleri biz yazarız; onayınız olmadan yayımlamayız. Fotoğraf için elinizdekileri değerlendirir, eksik kareleri listeleyip çekim için yol gösteririz.
Sitem yenilenirse Google’daki yerim kaybolur mu?
Eski adresler yenilerine doğru biçimde yönlendirilirse kaybolmaz. Geçişten önce bütün adreslerin dökümünü çıkarır, yayından sonra arama kayıtlarını yakından izleriz.
Sonradan yeni sayfa ya da dil eklenebilir mi?
Evet. Yapıyı baştan büyümeye uygun kurarız. Yeni bir hizmet, yeni bir şube ya da yeni bir dil eklemek mevcut sayfaları bozmadan yapılabilir.